De gemeente Gennep heeft een nieuwe begroting. Alles klopt, cijfers netjes op rij, ambities keurig opgeschreven. Je zou er bijna blij van worden. Eerlijk bestuur. Maar als je iets verder kijkt dan de regels tekst, voel je het knagen.
Het is niet het geld dat schuurt, het is het vertrouwen. En dat laat zich niet begroten.
KEC
Het Kind Expertise Centrum. Ooit bedacht als knooppunt van zorg, opvang en onderwijs. Klinkt mooi, toch? Maar Mikado, een van de hoofdrolspelers, bleek er niet in te passen. Fysiek niet. Dus bouwen we bij. Weer miljoenen erbij. Niemand weet precies hoeveel, maar het totaal gaat richting vijftien miljoen. Misschien er al overheen.
Besluiten kwamen, verdwenen, keerden terug in andere jasjes. De kosten? Niet volledig uitgesplitst. Het overzicht? Moeilijk te volgen. Je vraagt je af: is dit nog noodzaak, of inmiddels een prestigeproject waar niemand meer durft te stoppen?
Zwembad
Het zwembad in Pica Mare. We kennen het allemaal. Bubbels, banen, babyzwemmen. En ineens was het kandidaat voor sluiting. Te duur, klonk het. Tot het verzet kwam. Handtekeningen, boze brieven, volle zalen. En jawel: er was twaalf miljoen. Zomaar. Uit het niets, leek het.
Was dat geld er al? Kwam het uit een pot? Een schuif met schuifgeld? Niemand legt het echt uit. Ja, het bedrag stond ooit in een scenario. Maar een scenario is geen plan. En dat is precies het probleem: je moet blijkbaar eerst stampij maken, voordat er iets gebeurt.
Groes
De Groes. Rustig, groen, geliefd. En toch kwam er een plan om te bouwen. Inspraak? Was er. Na het besluit. Alternatieven? Weggestreept. Wie op de Groes liep, voelde zich gehoord maar niet gezien. Luisteren is iets anders dan notuleren.
Participatie
Er wordt veel gepraat over participatie. In plannen, in stukken, in raadszalen. Maar in de praktijk is het vaak een slotstuk. Een applausmoment zonder invloed. Inwoners mogen reageren, maar niet bijsturen. Dat heet dan betrokkenheid.
De haven in Heijen? De koers lag al vast.
De Houtkade? Een plan dat de skyline van Gennep ingrijpend verandert. Meer dan duizend mensen tekenden bezwaar. Er waren inspraakavonden, alternatieve ontwerpen, kritische vragen. Maar het besluit stond al min of meer vast.
D66 en Rood Groen Lokaal stemden tegen. CDA, VVD, ELsss en SP waren voor. Zelfs de VVD, die er ‘ook liever anders over dacht’, stemde uiteindelijk mee. Coalitie gaat voor.
Participatie als een toneelstuk waar het script al gedrukt is.
Inwoners staan erbij. Kijken ernaar. En vragen zich af waarom meedoen zo weinig oplevert.
D66 probeerde het nog wel anders. Een burgerberaad over afvalinzameling. Meepraten over scenario’s. De motie werd aangehouden. CDA en D66 wilden participatie en haalbaarheidstoets in het afvalbeleid. Werd niet overgenomen. Zoveel woorden, zo weinig ruimte.
Andere gemeenten kunnen het wel. Beesel. Heumen. Met wijkbudgetten, burgerbegrotingen, digitale tafels. Daar krijgen inwoners invloed. Niet achteraf, maar op tijd.
Waarom lukt dat elders wel?
Erfgoed
Zonlichtheide. Een oud sanatorium. Prachtig gebouw, met geschiedenis. Geen monument, vond de gemeente. Tot de druk te groot werd. Toen ineens wel. Maar te laat. Het dak weg, ramen dicht. Bescherming als sluitpost.
De brandweerkazerne bij de Gennepermolen. Werd gered. Niet dankzij de gemeente, maar dankzij betrokken burgers. Nu is het gebouw leeg. Want monumentstatus maakt herontwikkeling lastig. Tja.
En dan Maria Goretti. De oude school aan de Picardie. Stichting Monarch vroeg om monumentstatus. Tevergeefs.
Het gebouw is te veel aangepast, zei de wethouder. En te duur om te behouden. Dus: geen bescherming, maar sloop. Terwijl de school nog in gebruik is door Mikado. Als die straks vertrekt naar het KEC, gaat de sloophamer erin.
Wat er daarna komt, weet niemand. De herinneringen? Daar mogen oud-leerlingen ideeën over aanleveren.
Alsof een herinnering een inspraakformulier is.
Erfgoed in Gennep wordt pas serieus genomen als het eigenlijk al te laat is. Als de sloophamer al op scherp staat. En dat is geen beleid, dat is achter de feiten aanlopen.
Ottersum
Het MFC in Ottersum. Zou al jaren het kloppend hart van het dorp zijn. In plaats daarvan: rapporten, onderzoeken, nieuwe plannen. Geen schop in de grond. Elke maand zonder voortgang maakt het vertrouwen kleiner.
Centrum
PMD-containers verdwijnen. Te duur, te veel vervuiling. In Nijmegen komen er juist meer. Recycling stimuleren of terugschalen? In Gennep is het antwoord vaak: minder doen.
SumMmertime verdween. Geen ruimte, teveel regels. Winkels in het centrum zien klanten wegblijven. De doorgang tussen Poel en Zandstraat ging dicht. Geen overleg, geen uitleg. Wel omzetverlies.
De leegstand groeit. Panden wisselen van huurder, soms maanden dicht. Het karakter van het centrum vervaagt. En dan is er nog de Clarenshof. Bouw, afsluitingen, blokkades. Winkeliers morden. Maar er kwam weinig uitleg, laat staan compensatie. Kleine besluiten, grote gevolgen. Zonder overleg.
Geld
Er wordt flink geïnvesteerd. Maar waaraan precies? Het KEC, het zwembad, De Ratel — bedragen lopen op. Toerisme slokt tonnen op, maar het effect is onduidelijk. En ja, de begroting sluit. Maar dat is geen prestatie als je niet weet wat er echt uitgegeven wordt.
Er zijn lichtpunten. De Vallei van Milsbèk, Kalboerhof — er wordt gebouwd. In 2024 werden er meer vergunningen verleend dan in twaalf jaar. En de gemeente verduurzaamt gebouwen en lantaarnpalen. Dat verdient erkenning.
Begroting
De begroting 2026–2029 leest als een verdedigingslinie. Investeringen zijn opgeschort. Keuzes doorgeschoven. Belastingen gaan omhoog. De OZB, de afvalheffing. Maar over de grote projecten blijft het stil. Geen fasering, geen dekking, geen risicoanalyse. Wel woorden. Veel woorden.
Ruimte voor meedenken, herstel van vertrouwen. Het staat er. Maar papier is geduldig. Vertrouwen krijg je niet van een paragraaf. Dat moet je verdienen. Eerlijk bestuur met keuzes, openheid en invloed.
Raad
De gemeenteraad is er om te controleren. Maar vaak blijft het stil. Toch zijn er pogingen. Zo pleitten partijen als D66 en CDA eerder voor meer invloed van inwoners, bijvoorbeeld bij het afvalbeleid (zie boven). Maar veel van die voorstellen sneuvelden, of strandden in procedures.
ELsss en VVD vroegen aandacht voor vergroening van het centrum — mits het niets extra kostte en winkeliers geen last zouden hebben. Het geluid is er dus wel. Maar het is versnipperd, incidenteel. En vaak te zacht om het beleid echt bij te sturen.
Fouten gebeuren. In elk bestuur. Maar hoe ga je ermee om? Leg je het pas uit als het misgaat? Of betrek je inwoners op tijd? Vraag je de raad om instemming, of om meedenken?
Eerlijk bestuur
Wie het vertrouwen wil herstellen, begint niet bij cijfers. Die begint bij mensen. Bij openheid. Bij echte inspraak. Maak een transparantieregister. Laat zien wat projecten kosten en waarom, laat wijken meebeslissen waar geld naartoe gaat. En laat experts toetsen voordat iets vastligt. En geef terugkoppeling. Altijd.
Wat doe je met een idee? Wat niet? En waarom?
Combineer fysieke bijeenkomsten met online platforms. Niet iedereen kan op dinsdagavond in het gemeentehuis zitten. Maak ruimte. Geen toneel, maar gesprek. Geen slotsom, maar samenwerking.
Een begroting is geen eindbalans. Het is een afspraak. Een belofte aan de gemeenschap. Die belofte vraagt om meer dan rekensommen. Ze vraagt om eerlijk bestuur. En dat begint met luisteren — voordat je beslist.
