De historische stadsgracht van Gennep moet opnieuw wijken voor parkeerplaatsen. In een ingezonden brief uiten Jan Wessels en André Vermeulen forse kritiek op de plannen van de gemeente. Die wil nog eens 67 plekken aanleggen in het oude hart van de vestingstad.
Vestingstad
Volgens de briefschrijvers verdwijnen de contouren van de vestingstad stukje bij beetje. De gracht, ooit een dubbele verdedigingslinie vol Nierswater, wordt steeds verder volgestort. Nu dreigt ook het stuk bij het Melkstraatje eraan te geloven. De gemeente wil hier 51 extra plekken creëren. Tussen het Straatje en de Poel komen er nog 16 bij.
Dat gaat ten koste van een uniek stukje erfgoed, vinden Vermeulen en Wessels. De Groene Gracht is volgens hen nog altijd zichtbaar als onderdeel van de historische stadsmuur. “Zonder veel fantasie zie je hoe de stad er vroeger uitzag,” schrijven ze.
Kritiek
Opvallend is dat de plannen ingaan tegen de recent vastgestelde Centrumvisie Gennep. Daarin staat letterlijk dat het centrum al genoeg parkeerplaatsen telt. Toch kiest de gemeenteraad voor uitbreiding.
“Hoe verzin je het om dan juist hier asfalt neer te leggen?”
Het Gelders Genootschap deelt hun zorgen. In een negatief advies aan de gemeente staat dat de landschappelijke en cultuurhistorische waarde van de gracht wordt aangetast.
Keurmerk
De briefschrijvers vrezen voor het laatste stuk gracht aan de Groes, waar woningbouw gepland staat. “Wordt dat ook geasfalteerd?” vragen ze zich af. Ze missen een beschermde status voor de term vestingstad.
“Als dat een keurmerk was, was dit plan al van tafel geveegd.”
De volledige brief lees je hieronder:
In 2021 werd de stad Gennep samen met Sittard, Stevensweert en Valkenburg aan de Geul in een enquête onder de leden van de ANWB uitgeroepen tot één van de vier mooiste vestingsteden van Limburg en een van de vijftig mooiste van Nederland. Een predicaat om trots te zijn.
De stadsmuur is op sommige plaatsen gerestaureerd hoewel op sommige plekken het aanblik pover blijft. Een van de vier stadspoorten, de Nieuwe Poort is in 2014 herbouwd. En de replica van een kruittoren geeft een indruk hoe de stenen omwalling van de oude stad Gennep er vroeger uitzag. Er is echter één element van de Gennepse vestingstad dat zonder al te veel een beroep te hoeven doen op de fantasie, nog steeds een goed beeld geeft hoe aan de voet van de stadsmuur een diepe gracht lag (zelfs een dubbele ) die, gevuld met Nierswater via een ingenieus inlaatsysteem als een beschermingsring om de stad lag.
Historische kaarten
De historische kaarten van Gennep geven een goed beeld hoe de vestingstad Gennep er vroeger uitzag. Zie de bijgevoegde tekening van de stad Gennep uit 1572, uitgegeven door Braun en Hogenberg. Ook op kadasterkaarten uit 1732 is deze gracht, dan geen verdedigingswerk meer, ingetekend als een gordel van stadstuinen en weitjes om de stad. Veel Gennepenaren zullen dit beeld zich nog wel kunnen herinneren.
En uitgerekend dit belangrijke monument wordt voor de tweede keer bestraat met parkeerplaatsen. De huidige 71 parkeerplaatsen aan het Melkstraatje worden met 51 nieuwe een aantal meters dieper de groene gracht in gelegd. En er komen 16 parkeerplaatsen aan weerszijden van de verbindingsweg tussen het Straatje en De Poel. Terwijl in de onlangs (maart 2025) door de gemeenteraad vastgestelde Centrumvisie Gennep staat dat het centrum van Gennep genoeg parkeerplaatsen telt. In deze Centrumvisie wordt,opmerkelijk genoeg, tientallen keren over Gennep gesproken als een “vestingstad die bindt en boeit” of met andere fraaie bewoordingen. Een treffend voorbeeld hoe ook dit gemeentebestuur het predicaat vestingstad belangrijk vindt. Juist daarom mag je van dit bestuur verwachten dat het dit cultureel erfgoed niet alleen roemt maar ook daadwerkelijk beschermt.
Maar hoe haal je het dan in je hoofd om van dit belangrijke element van de vestingstad Gennep het monumentale karakter aan te tasten?
Het wekt dan ook geen verbazing dat het Gelders Genootschap aan het gemeentebestuur een negatief advies uitbracht. “De cultuurhistorische en landschappelijke waarde van de groene gracht wordt aangetast”, zo luidde het oordeel.
Wij houden ons hart vast wanneer over enige jaren op de Groes huizen worden gebouwd. Wordt dan de rest van de gracht aan het Straatje opgeofferd voor nog meer beton en blik?
Jammer dat het predicaat vestingstad geen keurmerk is waarover strenge keurmeesters waken. We hadden maar wat graag hun oordeel over dit besluit van het gemeentebestuur van Gennep vernomen.
Wellicht had de dreiging Gennep het predicaat vestingstad te ontnemen, het gemeentebestuur op andere gedachten kunnen brengen?
Jan Wessels en André Vermeulen
