Je hoort hem meestal eerder dan je hem ziet. De nachtzwaluw is een van de meest mysterieuze vogels van de Maasduinen. Wie benieuwd is naar zijn kenmerkende ratel en geruisloze vlucht, kan zaterdag 4 juli met een avondexcursie van IVN Maas en Niers in Afferden.
Nachtzwaluw
Zodra het begint te schemeren, verandert het bos. Overdag lijkt de nachtzwaluw verdwenen, maar juist in de avond komt hij tot leven. Dan klinkt zijn opvallende, ratelende zang door het natuurgebied. Dat is ook het moment waarop gidsen Peter en Myriam van IVN Maas en Niers bezoekers meenemen op zoek naar deze bijzondere vogel.
De excursie start bij het boswachtersgebouw De Zevenboom aan de Kapelstraat in Afferden. De wandeling duurt ongeveer twee uur en eindigt op dezelfde plek. Aanmelden is niet nodig.
De kans is groot dat deelnemers de vogel eerst horen. Het geluid draagt ver door de avondlucht en lijkt volgens kenners een beetje op een aanhoudende ratel. Pas daarna laat de nachtzwaluw zich vaak zien terwijl hij geruisloos door de schemering vliegt.
Meester in verstoppen
Dat de nachtzwaluw zo lastig te vinden is, heeft een goede reden. Overdag rust hij in de lengte op een boomtak. Dankzij zijn bruingrijze veren valt hij bijna helemaal weg tegen de schors. Pas wanneer hij opvliegt, vallen de lichte vleugelvlekken en staarthoeken van het mannetje op. Vrouwtjes en jonge vogels hebben die opvallende witte aftekeningen niet.
De vogel broedt in Nederland op heidevelden, zandverstuivingen en in open dennenbossen. Zijn nest ligt niet in een boom, maar gewoon op de grond, op een kale plek tussen de begroeiing. Dat maakt de soort extra gevoelig voor verstoring.
Lange reis
De nachtzwaluw brengt maar een deel van het jaar in Nederland door. Na het broedseizoen vertrekt hij naar tropisch Afrika om daar te overwinteren. In het voorjaar keert hij terug naar onder meer de Maasduinen, waar hij opnieuw op zoek gaat naar een geschikte broedplek.
Tijdens de excursie vertellen de gidsen meer over het leefgebied van de nachtzwaluw en de dieren die in hetzelfde natuurgebied voorkomen. De wandeling is bedoeld voor iedereen die deze bijzondere vogel eens in het echt wil horen of, met een beetje geluk, ook wil zien.
IVN Maas en Niers laat weten dat na de zomervakantie weer nieuwe natuuractiviteiten worden georganiseerd.
Afbeelding: Jael heeft een mooie tekening van de nachtzwaluw gemaakt
