Limburgers spreken thuis vaak dialect, maar buiten de voordeur schakelen veel mensen nog altijd snel over op Nederlands. Met de campagne Praat Limburgs met me willen de Provincie Limburg en ’t Hoes veur ’t Limburgs daar verandering in brengen.
“Spreek gerust Limburgs als dat kan, want de taal hoort bij Limburg.”
Praat Limburgs met me
De nieuwe campagne Praat Limburgs met me wil Limburgers stimuleren om vaker hun streektaal te gebruiken. Volgens de initiatiefnemers klinkt het Limburgs lang niet overal waar dat eigenlijk heel vanzelfsprekend zou zijn.
Op school, op het werk, bij de sportvereniging of in de wachtkamer van de huisarts stappen veel mensen automatisch over op Nederlands. Vaak uit beleefdheid, soms uit gewoonte. Volgens de campagne is dat lang niet altijd nodig.
Gedeputeerde Jasper Kuntzelaers ziet het gebruik van de taal als de sleutel tot het behoud ervan.
“Als we willen dat onze trots, de Limburgse taal, blijft bestaan, moeten we haar blijven spreken. Thuis en overal waar we elkaar ontmoeten. Met deze campagne laten we zien dat je niet hoeft te kiezen tussen Limburgs en Nederlands. Zolang we elkaar verstaan, is er ruimte voor allebei.”
De campagne wordt de komende tijd zichtbaar door heel Limburg. Gemeenten, verenigingen, maatschappelijke organisaties en bedrijven helpen mee om de boodschap uit te dragen. Daarbij verschijnen uitingen in verschillende regionale taalvarianten.
L-gebaar
Een opvallend onderdeel van de campagne is het zogenoemde L-gebaar. Wie met de linkerhand een L maakt, laat zien dat hij of zij Limburgs spreekt of verstaat.
Volgens voorzitter Birgit Op de Laak van ’t Hoes veur ’t Limburgs kan zo’n klein gebaar al veel verschil maken.
“Veel Limburgers passen zich automatisch aan, terwijl dat vaak niet nodig is. Soms is één gebaar al voldoende om ruimte te maken voor het Limburgs.”
De campagne wil daarmee een drempel wegnemen. Veel Limburgers weten namelijk niet of een gesprekspartner dialect begrijpt. Het L-gebaar moet dat sneller duidelijk maken.
Noord-Limburg
Voor inwoners van Gennep, Heijen, Ottersum, Milsbeek en Ven-Zelderheide voelt de campagne mogelijk minder vanzelfsprekend dan voor Limburgers elders in de provincie. In de kop van Limburg klinkt dialect vaak minder nadrukkelijk in het dagelijks leven dan in delen van Midden- en Zuid-Limburg.
Toch draait Praat Limburgs met me niet alleen om taal. De campagne gaat ook over cultuur, herkenning en de vraag wat Limburg verbindt. De campagne wil het Limburgs zichtbaarder maken in het dagelijks leven en laten zien dat Limburgs en Nederlands prima naast elkaar kunnen bestaan.
Pinkpop
Voor de lancering kozen de initiatiefnemers niet zomaar een plek. De campagne ging van start tijdens Pinkpop, het festival dat al tientallen jaren onlosmakelijk verbonden is met Limburg.
Tussen de grote internationale artiesten en duizenden bezoekers kreeg ook de Limburgse taal een plek op het podium. Volgens festivaldirecteur Tirsa Creusen past dat bij de geschiedenis van het festival.
“Pinkpop is trots op haar Limburgse roots en de cultuur die daarbij hoort. Taal is daar een belangrijk onderdeel van. Door het Limburgs een zichtbare plek te geven op ons podium, laten we zien dat deze taal ook in een festivalcontext vanzelfsprekend kan zijn.”
Hoogmis van het Zuiden
Onder leiding van Pastoor Adriaans, het bekende typetje van Jeroen van Koningsbrugge, trok een bonte stoet Limburgse artiesten voorbij. Pablo van de Poel van DeWolff zette het Limburgs volkslied letterlijk in vuur en vlam.
De Heideroosjes denderden over het podium met punkklassiekers als Ik Wil Niks en Sjonnie & Anita, alsof de band nooit was weggeweest. Frans Pollux onderstreepte opnieuw zijn status als een van de belangrijkste stemmen van het Limburgs.
Even later zong het hele festivalterrein luidkeels mee met Nao ’t Zuuje van Lex Uiting. John Tana liet zien hoe eigenzinnig Limburgse muziek kan zijn, terwijl Blackbird haar Limburgse wortels nadrukkelijk in de schijnwerpers zette.
Tussen al die optredens door klonk ook Mississippi, de wereldhit waarmee Pussycat uit Brunssum in 1976 internationaal doorbrak.
Natuurlijk ontbrak ook Rowwen Hèze niet. De band uit America laat al decennialang zien wat de campagne nu uitdraagt. Met Limburg (Kwestie van geduld) lieten ze opnieuw blijken dat het inderdaad rustig wachten is op de dag dat heel Holland Limburgs lult.
In opvallend roze van top tot teen sloot Beppie Kraft de Hoogmis af. Toen de koningin van het Limburgse lied haar laatste noten had gezongen, bleef het publiek nog minutenlang haar naam scanderen.
De Hoogmis van het Zuiden liet daarmee niet alleen de liefde voor het Limburgs zien, maar ook hoe breed de Limburgse cultuur eigenlijk is. Van dialectliedjes en fanfareklanken tot punk, pop en internationale hits: allemaal horen ze bij hetzelfde verhaal.
