We moeten het hebben over verontwaardiging. Maar dan de selectieve soort. Je weet wel, die verontwaardiging die enkel opduikt wanneer het de mensen uitkomt.
Neem bijvoorbeeld het geval van het kunstwerk Panta, van Joep van Lieshout, dat in januari 2022 in vlammen opging. Een groot deel van de reacties van het publiek liep uiteen van “Eindelijk!” tot “Brandende balzak, blij dat het kreng weg is” en zelfs:
“We zouden die ‘vandalen’ moeten bedanken voor hun goede werk!”
Men scheen niet bijzonder rouwig te zijn om de ondergang van het kunstwerk, laat staan geschokt door deze aanslag op cultuur. Sterker nog, het leek wel een feestje waard. Want het was natuurlijk “Zonde geld al die lelijke kunstwerken!” en “Onacceptabel dat dit ding ooit op deze plek is neergezet.”
Panta is door een brand met de grond gelijk gemaakt
Ooievaars
Fast forward naar 18 april 2023. De ooievaars op de rotonde bij de Weverflat in Gennep zijn beklad met oranje en roze spuitverf. Plotseling slaat de stemming om. Nu is er geen vreugde, geen blijdschap, geen dankbaarheid voor de vandalen. Nee, nu zijn het “Misselijk kinderachtig volk”, “droeftoeters”, “ééncelligen” en “kutvolk”.
“Ik begon spontaan te vloeken, wat ik normaal gesproken nooit doe! Het is gewoon klootjesvolk en ze verdienen een flinke straf!”
Ja, de reacties zijn nu opeens gevuld met “Waar zijn de normen en waarden gebleven, triest volk” en “Dit is te ziek voor woorden, blijf met je poten van andere spullen af.” Men hoopt dit keer wel dat de daders “flink aangepakt worden”.
“De vingers moeten eraf gehakt worden!”
De ooievaars op de rotonde zijn slachtoffer geworden van vandalisme
Opmerkelijk, nietwaar? Hoe mensen zo kunnen veranderen van mening, afhankelijk van het doelwit. Van blijdschap en vreugde bij het ene geval van vandalisme, naar woede en onbegrip bij het andere. Beide vernielingen zijn vreselijk en respectloos, maar blijkbaar niet gelijkwaardig in de ogen van het publiek.
Dus, waar ligt de grens? Wanneer is vandalisme iets om te vieren en wanneer is het iets om je over op te winden? Misschien moeten we onszelf eens afvragen waarom we zo selectief zijn in onze verontwaardiging. Zijn we werkelijk zo oppervlakkig, of is het slechts een kwestie van smaak?
Als we nou eens allemaal wat consequenter zijn, en vooral in het respecteren van andermans eigendommen en creaties. We zijn immers allemaal bewoners van dezelfde samenleving, en het minste wat we kunnen doen, is elkaar met respect behandelen en elkaars spullen met rust laten.
Dwarsliggert
